Rząd chce uszczelnić dostęp do publicznej ochrony zdrowia i zakończyć nadużycia

Rząd zapowiada twardsze zasady w publicznej ochronie zdrowia

Równość dostępu do publicznej opieki zdrowotnej staje się jednym z kluczowych tematów dla rządu, ponieważ chodzi nie tylko o komfort pacjentów, ale o podstawową zasadę działania całego systemu. W centrum zapowiedzianych zmian znalazły się nadużycia, które według premiera Donalda Tuska wynikają zarówno ze złej woli części lekarzy, jak i ze słabości obowiązujących mechanizmów. Szef rządu podkreślił, że nie będzie pobłażliwości wobec takich praktyk, a konsekwencje mają być wyciągane wobec osób odpowiedzialnych za nieprawidłowości. To sygnał, że problem nie jest traktowany jako pojedynczy incydent, lecz jako zjawisko wymagające systemowej reakcji.

Premier zaznaczył, że ochrona zdrowia musi być zorganizowana tak, aby nie dało się jej wykorzystywać do omijania zasad. Chodzi przede wszystkim o sytuacje, w których dostęp do świadczeń staje się nierówny, a decyzje organizacyjne prowadzą do uprzywilejowania wybranych pacjentów. W ocenie rządu takie mechanizmy są sprzeczne z prawem i z elementarną przyzwoitością. Z tego powodu zapowiedziano działania przeciw praktykom określanym jako „saloniki VIP”, które mają zniknąć z publicznej służby zdrowia.

„Dla rządu najważniejsze jest skuteczne wyeliminowanie nadużyć i patologii, które są efektem złej woli pojedynczych lekarzy oraz słabości systemu. Nie będzie żadnej pobłażliwości dla takich praktyk, a konsekwencje będą wyciągane”

Donald Tusk, premier

„saloniki VIP”

Donald Tusk, premier

Władze wskazują także, że uszczelnienie systemu leży w interesie nie tylko pacjentów, ale również większości uczciwie pracujących lekarzy, pielęgniarek i pozostałych pracowników ochrony zdrowia. W praktyce oznacza to próbę oddzielenia całego środowiska medycznego od nieformalnych układów i działań podważających zaufanie do publicznej służby zdrowia. Rząd stawia więc diagnozę, w której problemem jest nie tylko konkretna placówka, ale także mechanizmy pozwalające na powtarzalność nadużyć w różnych miejscach kraju.

Szpital Południowy ujawnił problem szerszy niż jedna placówka

Bezpośrednim tłem dla obecnych zapowiedzi są nieprawidłowości ujawnione w Szpitalu Południowym w Warszawie. Według rządu nie jest to jednak przypadek odosobniony, lecz przykład problemu, który występuje również w innych polskich placówkach. Taka ocena oznacza, że sprawa wykracza poza lokalny kryzys i pokazuje słabości całego systemu organizacji świadczeń. W konsekwencji dyskusja przenosi się z poziomu pojedynczych decyzji personalnych na poziom rozwiązań systemowych.

W związku z tą sytuacją doszło już do dymisji osób odpowiedzialnych za nieprawidłowości. Wśród nich znalazły się także dzisiejsze rezygnacje dwóch wiceprezydent Warszawy. Rząd podkreśla jednak, że same zmiany kadrowe nie rozwiązują podstawowego problemu, jeśli system nadal pozwala na obchodzenie zasad. Dlatego nacisk został położony na usunięcie źródeł patologii, a nie wyłącznie na rozliczenie pojedynczych osób.

Jednym z najbardziej rażących zjawisk, które mają zostać zlikwidowane w pierwszej kolejności, są tzw. „saloniki VIP”. W przekazie rządu pada jednoznaczne stwierdzenie, że w publicznej ochronie zdrowia dostęp do usług medycznych powinien być równy i niezależny od znajomości. To ważne nie tylko z punktu widzenia pacjentów czekających na świadczenia, ale też dla wiarygodności instytucji, które zarządzają publicznymi pieniędzmi. Każde odejście od tej zasady podważa zaufanie do kolejek, zapisów i samej idei publicznego systemu leczenia.

„saloników VIP”

Donald Tusk, premier

„Zgodnie z prawem i przyzwoitością dostęp do usług medycznych w publicznej ochronie zdrowia powinien być równy i niezależny od znajomości”

Donald Tusk, premier

E-rejestracja i kontrola kolejek mają ograniczyć nieformalne przywileje

Rząd chce także przyspieszyć wdrażanie e-rejestracji, bo ma ona zwiększyć przejrzystość zapisywania się na wizyty oraz pokazać realny obraz kolejek. Premier wydał polecenie maksymalnego przyspieszenia tych prac, traktując rozwiązanie jako narzędzie do wychwytywania nieprawidłowości. Elektroniczny system ma ułatwić sprawdzenie, kto i kiedy został zapisany, a także wskazać miejsca, w których dochodzi do nadużyć. W ocenie rządu przejrzystość jest tu kluczowa, bo bez niej trudno skutecznie kontrolować dostęp do świadczeń.

Władze wskazują równocześnie na potrzebę uszczelnienia systemu tak, aby nie dało się omijać obowiązujących kolejek. Wśród nieformalnych praktyk wymieniono tzw. „zeszyt” w szpitalach, który ma służyć obchodzeniu standardowych zasad zapisów. Tego rodzaju rozwiązania budzą szczególne zastrzeżenia, ponieważ tworzą ukryty obieg informacji i mogą prowadzić do preferowania wybranych pacjentów. Rząd chce temu przeciwdziałać, bo zjawisko to uderza w osoby oczekujące zgodnie z kolejnością i w całe poczucie sprawiedliwości w systemie.

„Wydałem polecenie maksymalnego przyspieszenia prac nad ostatecznym wdrożeniem e-rejestracji. Rozwiązanie zapewni transparentność kolejek i ułatwi wskazanie, gdzie doszło do nieprawidłowości”

Donald Tusk, premier

„zeszytu”

Donald Tusk, premier

• e-rejestracja ma zostać wdrożona szybciej, by zwiększyć przejrzystość zapisów na wizyty
• Szpital Południowy w Warszawie stał się przykładem nieprawidłowości wskazujących na szerszy problem w systemie
• W sprawie dzisiejszych rezygnacji dwóch wiceprezydent Warszawy rząd odnotował już pierwsze dymisje

„Lekarze milionerzy” i dochody z państwowych środków pod lupą

Wśród tematów, które rząd chce uporządkować, znalazła się również działalność tzw. „lekarzy milionerów”. Według premiera chodzi o osoby, które wykorzystują system ochrony zdrowia w sposób generujący bardzo wysokie dochody, ale niekoniecznie służący pacjentowi. W wystąpieniu pojawiło się też określenie „lekarze z walizkami”, czyli medycy realizujący drogie procedury w wielu placówkach. W takim modelu problemem nie jest samo wykonywanie zabiegów, lecz sposób organizacji pracy, który może prowadzić do sytuacji, w której pacjent przestaje być w centrum uwagi.

Szef rządu zwrócił uwagę, że system powinien być tak skonstruowany, aby ograniczać możliwości zarabiania kosztem publicznych pieniędzy bez realnego zaangażowania w opiekę nad chorym. Zapowiedział też oczekiwanie od ministra zdrowia i prezesa NFZ przygotowania klarownych rekomendacji systemowych. To ważne, bo bez precyzyjnych zasad trudno odróżnić uczciwie wykonywaną pracę od praktyk, które budzą zastrzeżenia. Rząd chce przy tym zachować równowagę między przejrzystością rozliczeń a poszanowaniem pracy i wynagrodzeń personelu medycznego.

„lekarzy milionerów”

Donald Tusk, premier

„lekarzy z walizkami”

Donald Tusk, premier

„To zjawisko musi być ukrócone”

Donald Tusk, premier

Premier zaapelował również do środowiska lekarskiego o współpracę przy porządkowaniu systemu i ograniczaniu nieprawidłowych praktyk. Podkreślił, że chodzi o rozwiązania leżące w interesie zarówno pacjentów, jak i samych lekarzy. W tym samym kontekście mówił o potrzebie kontroli zarobków medyków pracujących w publicznej służbie zdrowia, tak aby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków. Rząd przedstawia to jako prosty mechanizm porządkowania systemu i zwiększania jego przejrzystości.

„Zwracam się do reprezentacji środowiska medycznego, żebyście pomogli naprawić ten stan rzeczy i nie szukali konfrontacji. To jest zarówno w interesie pacjentów, jak i lekarzy”

Donald Tusk, premier

„Bardzo proszę wszystkich, żeby zaakceptowali ten oczywisty i prosty pomysł rządu, żeby odpowiednia instytucja w Ministerstwie Zdrowia miała wgląd w to, kto, ile i w ilu miejscach zarabia z państwowych środków”

Donald Tusk, premier

NATO, odpowiedzialność Europy i polska rola na tle bezpieczeństwa

Podczas wystąpienia premier odniósł się także do przygotowań Polski do zbliżającego się szczytu NATO w Ankarze. Zwrócił uwagę na rosnącą odpowiedzialność Europy za własne bezpieczeństwo, a w szczególności za finansowanie i gotowość militarną w obszarze broni konwencjonalnej. W tej części wypowiedzi pojawił się także wątek koordynacji stanowiska rządu przez Władysława Kosiniaka-Kamysza i Radosława Sikorskiego, a także roli Prezydenta, który zgodnie z wieloletnią tradycją reprezentuje Polskę na szczytach NATO. Premier prosił, by rządowe stanowisko było przekazywane precyzyjnie.

Szef rządu ocenił, że szczyt NATO w Ankarze będzie kończyć etap, w którym Europa, w tym Polska, bierze większą odpowiedzialność za własną obronność. W tym ujęciu ważne są nie tylko deklaracje polityczne, ale także realne decyzje dotyczące finansowania i gotowości militarnej. Premier zaznaczył przy tym, że Polska jest w tym zakresie przykładem dla całego NATO. To pokazuje, że rząd łączy temat ochrony zdrowia z szerszym przekazem o sprawności państwa i odpowiedzialności instytucji publicznych.

• Szpital Południowy w Warszawie był punktem wyjścia do szerszej dyskusji o patologiach w systemie
• Minister Zdrowia i prezes NFZ mają przygotować rekomendacje systemowe w sprawie nadużyć
• szczyt NATO w Ankarze ma stać się momentem podsumowania etapu większej odpowiedzialności Europy za bezpieczeństwo