Polska kupi trzy okręty podwodne A26. W Gdyni domknięto program Orka
W Gdyni podpisano umowę na trzy okręty podwodne
W Gdyni odbyły się polsko-szwedzkie konsultacje międzyrządowe, podczas których podpisano pakiet porozumień dotyczących współpracy obu państw. Najważniejszym dokumentem była umowa na zakup trzech okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP w ramach programu Orka. Decyzję ogłoszono w mieście określanym jako serce polskiej Marynarki Wojennej, co nadało wydarzeniu dodatkowy wymiar symboliczny. Strona polska wskazała, że jest to najważniejszy kontrakt w historii marynarki wojennej.
"Bardzo się cieszę, że w tym symbolicznym miejscu finalizujemy kolejny etap naszej przyjacielskiej współpracy ze Szwecją. Podpisaliśmy dzisiaj wiele umów, w tym tę o zakupie 3 okrętów podwodnych dla Marynarki Wojennej RP"
Donald Tusk, Premier
Podpisanie umowy zamyka kolejny etap wieloletniego programu Orka, który przez dekady nie doczekał się rozstrzygnięcia. W trakcie spotkania podkreślano, że na finał tego postępowania czekały kolejne pokolenia marynarzy. Minister obrony narodowej zaznaczył, że program pozostawał bez rozstrzygnięcia przez 30 lat i dopiero teraz udało się doprowadzić go do końca na etapie zawarcia umowy. Oznacza to rozpoczęcie nowego etapu odbudowy zdolności podwodnych polskiej floty.
"Włożyliśmy bardzo dużo wysiłku i starań, aby faktem stało się nie tylko podpisanie wielu dzisiaj dokumentów, w tym tej znaczącej umowy o programie Orka i zakupie łodzi podwodnych, ale także wielu innych dziedzinach"
Donald Tusk, Premier
"Pokolenia marynarzy czekały na ten dzień. Program Orka przez 30 lat nie mógł znaleźć swojego finału. Udało się to dopiero rządowi Premiera Donalda Tuska"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
- Umowa dotyczy zakupu 3 okrętów podwodnych A26 dla Marynarki Wojennej RP.
- Program Orka przez 30 lat nie doczekał się finału.
- Konsultacje i podpisanie dokumentów odbyły się w Gdyni.
- Wartość przedsięwzięcia strona szwedzka określiła na 50 miliardów koron szwedzkich.
- Odnowione Partnerstwo Strategiczne Polski i Szwecji podpisano w Harpsund w listopadzie 2024 roku.
W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele kilku resortów obu państw. Obecni byli ministrowie obrony narodowej, spraw zagranicznych, finansów, kultury i dziedzictwa narodowego oraz infrastruktury. Taki skład rozmów pokazał, że konsultacje nie dotyczyły wyłącznie jednego kontraktu wojskowego, ale całego pakietu relacji politycznych, bezpieczeństwa i współpracy gospodarczej. Sama umowa na okręty stała się jednak centralnym punktem rozmów i najważniejszym rezultatem konsultacji.
Premier Szwecji mówił o historycznym znaczeniu podpisanych dokumentów i skali całego projektu. Zwrócił uwagę, że trzy szwedzkie okręty podwodne A26 przejdą na własność Polski, a całe przedsięwzięcie ma dużą wartość finansową i strategiczną. Po stronie polskiej podkreślano, że nie chodzi wyłącznie o jednorazowy zakup sprzętu, ale o decyzję mającą znaczenie dla długoterminowego bezpieczeństwa państwa oraz dla pozycji Polski nad Bałtykiem. W praktyce oznacza to wejście w etap realizacji jednego z największych przedsięwzięć modernizacyjnych w siłach morskich.
"To dzień historyczny. To duży kamień milowy - 3 szwedzkie łodzie podwodne A26 staną się własnością Polski. To bardzo duże przedsięwzięcie. Mówimy o 50 miliardach szwedzkich koron, jak to wszystko się połączy"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Program Orka ma być początkiem szerszej współpracy przemysłowej
Podczas konsultacji wyraźnie zaznaczono, że program Orka nie kończy współpracy Polski i Szwecji, lecz ma być jej kolejnym etapem. Strona polska zapowiedziała ambitne plany związane z rozwijaniem wspólnych projektów przemysłowych. W tym ujęciu zakup okrętów podwodnych został przedstawiony jako początek długofalowej współpracy przemysłowej, a nie zwykła transakcja dotycząca uzbrojenia. Ma to znaczenie także dla krajowego przemysłu obronnego, którego rozwój pozostaje jednym z priorytetów rządu.
"Mamy ambitne plany, żeby ten wielki projekt Orka był zaledwie etapem, a nie finałem naszej współpracy"
Donald Tusk, Premier
Równolegle wskazano, że relacje między oboma państwami przyjmują formę partnerstwa o charakterze wzajemnym. Polska kupuje szwedzkie okręty podwodne, a Szwecja pozyskuje z Polski okręt ratowniczy i zestawy Piorun. Według przedstawicieli rządów pokazuje to, że oba kraje nie występują wyłącznie w roli sprzedającego i kupującego, ale jako równorzędni partnerzy budujący wspólny potencjał obronny. Taki model współpracy ma wzmacniać możliwości produkcyjne i technologiczne po obu stronach.
"To nie są proste zakupy w jedną czy drugą stronę, ale autentyczna, prawdziwie partnerska współpraca z korzyścią dla obu przemysłów"
Donald Tusk, Premier
Konsultacje odbyły się w ramach odnowionego Partnerstwa Strategicznego Polski i Szwecji. Dokument ten został podpisany w Harpsund w listopadzie 2024 roku. Obecne rozmowy w Gdyni potwierdziły, że porozumienie nie pozostało deklaracją polityczną, ale jest realizowane przez konkretne kontrakty, uzgodnienia i wspólne działania. Dla obu stron oznacza to wejście w nowy etap współpracy strategicznej obejmującej politykę, obronność i przemysł zbrojeniowy.
Szef szwedzkiego rządu podkreślił, że relacje między Polską i Szwecją są obecnie najlepsze w historii. Wskazał, że oba państwa łączą role sojuszników w NATO, partnerów strategicznych w Unii Europejskiej i sąsiadów nad Morzem Bałtyckim. Ta zbieżność interesów ma bezpośrednie przełożenie na decyzje dotyczące obronności i bezpieczeństwa morskiego. W praktyce program Orka staje się jednym z najważniejszych przykładów tej współpracy.
"Relacje między Polską i Szwecją są najlepsze w całej historii. Są one głębsze i silniejsze niż kiedykolwiek wcześniej. Jesteśmy sojusznikami w NATO, partnerami strategicznymi w Unii Europejskiej, sąsiadami na Morzu Bałtyckim"
Ulf Kristersson, Premier Królestwa Szwecji
Polska i Szwecja chcą wspólnie wzmacniać bezpieczeństwo Bałtyku
Podczas rozmów dużo miejsca poświęcono sytuacji bezpieczeństwa na Morzu Bałtyckim. Polska i Szwecja potwierdziły wspólne stanowisko, że region powinien pozostać obszarem pokoju i bezpieczeństwa. Oba kraje deklarują współpracę przeciwko działaniom rosyjskiej floty cieni, prowokacjom i zagrożeniom militarnym. W tym kontekście ogłoszono ustanowienie Paktu dla Morza Bałtyckiego, który ma opierać się na współpracy politycznej, wojskowej oraz w obszarze przemysłu obronnego.
Strona polska zaznaczyła, że współpraca regionalna rozwijana wspólnie ze Szwecją już wcześniej zwiększyła bezpieczeństwo obywateli państw położonych nad Bałtykiem. Dodatkowym wzmocnieniem dla regionu było przystąpienie Szwecji do NATO. To wydarzenie zmieniło układ bezpieczeństwa w północnej części Europy i zwiększyło możliwości wspólnego reagowania na zagrożenia. Według uczestników konsultacji oba państwa są dziś współodpowiedzialne za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Bałtyku i całego Sojuszu Północnoatlantyckiego.
"Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, nasze państwa, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju, bezpieczeństwa, a nie tak jak bywa dzisiaj, obszarem niepokoju i zagrożeń"
Donald Tusk, Premier
"Razem ze Szwecją jesteśmy odpowiedzialni za budowę nowej architektury bezpieczeństwa dla Morza Bałtyckiego i NATO"
Władysław Kosiniak-Kamysz, Minister Obrony Narodowej
Polska i Szwecja pozostają zgodne także w ocenie zagrożeń dla bezpieczeństwa Europy oraz w sprawie dalszego wsparcia Ukrainy wobec rosyjskiej agresji. Wspólna ocena sytuacji ma znaczenie dla planowania wojskowego, koordynacji działań sojuszniczych i inwestycji w przemysł obronny. Zakup trzech okrętów podwodnych wpisuje się więc nie tylko w modernizację polskiej floty, ale również w szerszy plan wzmacniania północno-wschodniej flanki NATO. Z punktu widzenia regionu oznacza to połączenie decyzji sprzętowych z długofalową strategią bezpieczeństwa na Bałtyku.
Podpisane w Gdyni porozumienia zostały przedstawione jako dowód wzajemnego zaufania i dojrzałych relacji partnerskich. Wymiar polityczny połączono z wojskowym i przemysłowym, a harmonogram współpracy został osadzony w ramach partnerstwa odnowionego w listopadzie 2024 roku. Najbliższy etap to realizacja programu Orka po podpisaniu kontraktu, a w szerszej perspektywie rozwijanie wspólnych projektów obronnych i działań na rzecz bezpieczeństwa Morza Bałtyckiego. Dla polskiej Marynarki Wojennej oznacza to wejście w etap, na który oczekiwano od wielu lat.