Julian Baltazar Józef Marchlewski
Biografia
Julian Baltazar Józef Marchlewski urodził się 17 maja 1866 we Włocławku w rodzinie kupieckiej; dom Marchlewskich był dwujęzyczny – ojciec mówił po polsku, matka najczęściej po niemiecku.
W młodości zaangażował się w ruch robotniczy: należał do tajnego gimnazjalnego kółka marksistowskiego, pracował jako farbiarz oraz współzałożył w Warszawie II Proletariat i Związek Robotników Polskich.
W 1893 roku współtworzył Polską Partię Socjalistyczną na ziemiach polskich; w 1896 uzyskał doktorat na Uniwersytecie w Zurychu, napisał pracę Der Physiokratismus in Polen i stał się redaktorem naczelnym pism grupy zurychskiej Sprawa Robotnicza.
Po roku 1905 brał udział w rewolucji 1905–1907, był więziony w Warszawie i Modlinie; w okresie rozłamu SDKPiL zajmował stanowisko pośrednie, by godzić ośrodki krajowy i zagraniczny.
W 1918–1922 pełnił funkcje dyplomaty radzieckiego; był współtwórcą Kominternu, przewodniczył Międzynarodowej Organizacji Pomocy Rewolucjonistom i w 1920 stanął na czele Tymczasowego Komitetu Rewolucyjnego Polski w Białymstoku. W 1922 został pierwszym rektorem Komunistycznego Uniwersytetu Mniejszości Narodowych Zachodów w Moskwie.
W późniejszych latach kontynuował pracę nad programem RKP(b) dotyczącym rolnictwa, prowadził wykłady i negocjacje międzynarodowe, a także zajmował się inicjatywami autonomicznymi na terenach przy granicy z Polską. Zmarł 22 marca 1925 w Włoszech; pochowany został w Berlinie, a urna z prochami przewieziona do Warszawy w 1950.